มีคำถามหลายๆ อย่างที่ผมยกมาเป็นปัญหาแล้วหาคำตอบหรือหาเหตุผลมายืนยัน คำตอบและเหตุผลที่มีน้ำหนักไม่เอนเอียงไปในทางใดทางหนึ่ง สังคมโอเพนซอร์สไม่ได้มีเพียงกลุ่ม Geek ที่ชอบแกะเกา หรือคิดอะไรพิศดารแล้วสร้างหรือพัฒนาให้มันเป็นนวตกรรมใหม่ ในมุมมองของสังคมผู้ใช้ ก็มองในมุมมองที่แตกต่างกัน ผู้ใช้ไม่มีความคิดพิสดารอย่าง Geek แต่กลับนำเอาสิ่งที่ เหล่า Geek คิดค้นมาประยุกต์ใช้ และสร้างแรงกระตุ้นในกลุ่ม Geek ให้พัฒนาสิ่งใหม่ๆ ให้เกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลา แล้วกลุ่ม Geek จะเปิดโค้ดทำไม? ทั้งๆ ที่สิ่งที่พวกเขาเหล่านั้นคิด และพัฒนาขึ้นเป็นสิทธิของเขาและเป็นผลงานของเขาเอง ? แล้วโอเพนซอร์สเพื่อใคร ? ในบทความนี้เราจะมาหาคำตอบร่วมกัน หากท่านอ่านแล้วมีข้อโต้แย้ง หรือคำแนะนำ เขียนแสดงความคิดเห็นได้ในตอนท้ายของบความนี้นะครับ

ย้อนไปเรื่องโอเพนซอร์ทำไม เพื่อใคร ? การเปิดโค้ดให้ผู้ใช้ (End User) ? อืมมม คงไม่ใช่เรื่องปกติ ที่ผู้ใช้จะเอาไปพัฒนาต่อเองได้แน่นอน ผมคิดอย่างนั้น หากเปิดโค้ดให้นักพัฒนาอิสระล่ะ อืมมม มีความเป็นไปได้สูงที่จะมีการร่วมมือกันพัฒนา (Contribute) มีอีกประเด็นหนึ่งคือเปิดโค้ดเพื่อการตลาดและประชาสัมพันธ์ ประเด็นนี้เดี๋ยวมาว่ากันทีหลัง คุณคิดว่า กลุ่ม Geek ที่พัฒนาซอฟต์แวร์แล้วเปิดโค้ดให้คนอื่นเข้ามาแก้ไข พัฒนา เอาไปใช้งาน เอาไปต่อยอด ฯลฯ เขาทำไปทำไม ? มีใครให้เหตุผลได้บ้าง ผมมีคำตอบและเหตุผลหลายๆ อย่างมาเล่าสู่กันฟัง

1. เพื่อมนุษยชาติบนใบโลกนี้
2. หาคนร่วมพัฒนามีหลายหัวดีกว่ามีอยู่ไม่กี่หัว
3. สร้างสาวกให้สาวกใช้จนติดงอมแงมเลิกใช้ไม่ได้
4. อยากจารึกชื่อไว้บ้าง
5. อยากรวย

ถ้าคุณมีความสามารถในการพัฒนาซอฟต์แวร์ แล้วคิดว่าเปิดโค้ดให้กับชุมชนหรือผู้ใช้ทั่วโลกได้หยิบจับเอาไปใช้กัน คุณคิดว่าคุณเปิดโค้ดเพราะเหตุผลอะไร ?

หากคุณเลือกข้อ 1 แสดงว่าคุณเป็น NGO มากๆ คลั่งลัทธิอะไรหรือเปล่าครับ :)
หากคุณเลือกข้อ 2 แสดงว่าคุณเปิดเผยพอสมควรและต้องการเห็นการพัฒนาการของซอฟต์แวร์ของคุณ
หากคุณเลือกข้อ 3 แสดงว่าคุณเริ่มหาพรรคพวก ต้องการไอเดียและหาประสบการณ์ของผู้ใช้
หากคุณเลือกข้อ 4 แสดงว่าคุณต้องการลงชื่อเป็น PM ในเว็บ Project Hosting ต่างๆ ไว้สัก 2-3 โครงการก้อยังดี
หากคุณเลือกข้อ 5 แสดงว่าคุณมีแผนการณ์กว้างไกลในการหยิบจับซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สเอาไปพัฒนาต่อยอด หรือ สร้างธุรกิจจากซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ส
หากคุณเลือก 1-5 แสดงว่าคุณมีความเข้าใจในการธุรกิจซอฟต์แวร์จากซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สและบ้าพลังเอาการ

จากที่เคยเขียนบทความใน Thai Open Source ผมเขียนเรื่องราวเกี่ยวกับซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สและซอฟต์แวร์เสรีเยอะมากๆ ส่วนใหญ่จะออกแนวเครียด บทความนี้ผมจึงอยากให้ไอเดียและแนวความคิดอะไรบางอย่าง หากคุณพิจารณาซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สและซอฟต์แวร์เสรี อย่างละเอียด ข้อที่ 1 และ 2 จะเป็นเหตุผลแรกๆ ในการเปิดโค้ด ผมขอยกตัวอย่างดังนี้ Netscape เปิดโค้ดเบราเซอร์ของตัวเองเพื่อพัฒนาเบราเซอร์ที่ดีกว่า ให้ชุมชน ผู้ใช้ มูลนิธิมอซิลา กำหนดทิศทางการพัฒนา ทำให้ Netscape ได้ Mozilla Firefox  มี innovation ใหม่ๆ เช่น xul runner มีทีม contributor จากทั่วโลก เป็นต้น การมีทีมงานจากทั่วโลก ทำให้ Firefox สนับสนุนการแสดงผลได้หลายภาษามากขึ้นกว่าเดิม และสร้างฐานผู้ใช้ได้มากกว่าเดิมหลายเท่าตัว เกิดส่วนแบ่งการใช้งานเบราเซอร์จาก IE มากขึ้น

หากพิจารณาจากข้อ 2 และ 3 คุณมีความเข้าใจเรื่องการพัฒนาซอฟต์แวร์เพื่อเป็นทางเลือก เรียนรู้ข้อดี ข้อเสียจากซอฟต์แวร์เดิม และพัฒนาให้ดีขึ้น ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ gOS อ้อ ทำความเข้าใจใหม่นะครับ gOS ไม่ใช่ Google OS นะครับ David Lui ให้คำนิยามของ gOS ว่าเขาต้องการส่งประสบการณ์ใหม่ๆ ในการใช้งาน Linux Desktop ให้กับผู้ใช้ สังเกตได้เลยว่าคุณจะกรี๊ดกร๊าดเมื่อเห็น gOS และไปเม้าท์ให้เพื่อนๆ ฟังได้ว่า gOS เจ๋งอย่างโน้นอย่างนี้ หากพิจารณาข้อ 1 และ 4 คุณจะเป็นสุดยอด NGO + Geek + ???? หาคำบรรยายไม่ได้เลยครับ ผมสังเกตนักพัฒนาในลักษณะนี้ในประเทศไทยมีหลายคน และ สร้างสรรค์ผลงานต่างๆ มากมาย หาคำบรรยายไม่ได้เลยล่ะครับ

สำหรับการเปิดโค้ดเพื่ออะไรนั้นผมขอบอกสั้นๆ ว่า มีหลายประเด็นมากที่จะต้องพิจารณา เช่น สร้างโอกาสทางการตลาด สร้าง Innovation จากการพัฒนาโดยชุมชน สร้างฐานผู้ใช้ ทดสอบตลาด เป็นต้น หากมาลองพิจารณาดีๆ การทำซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สไม่เพียงสร้างทางเลือกในการใช้งานซอฟต์แวร์ ยังเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการสร้าง Innovation ใหม่ๆ ได้เช่นกัน

Comments are closed.