ช่วงนี้อยากทำ E-Book ในแบบที่ไม่เคยทำ ก็เลยพยายามหาวิธีอยู่หลายวิธีว่ามีแนวทางไหนบ้าง ก็เลยรวบรวมวิธีการต่างๆ มาให้ E-Book มีรูปแบบอยู่หลายอย่างขึ้นอยู่กับการนำเสนอ วิธีการอ่าน เครื่องมือในการอ่านก็แตกต่างกัน รูปแบบไฟล์ที่เป็นมาตรฐานกลางของไฟล์ในการอ่านหรือใช้งานร่วมกันได้ ได้แก่ไฟล์ในรูปแบบ EPUP และ PDF ซื้อหนังสือในรูปแบบ E-Book ก็จะเจอไฟล์รูปแบบนี้เยอะ ไม่นับของ Kindle นะครับ มาลงเรื่องเครื่องมือกันบ้าง

  • LibreOffice โปรแกรมชุดสำนักงานสามรถแปลงไฟล์เป็น PDF ได้ในตัวไม่ต้องพึ่งความสามารถอื่น สามารถทำ E-Book ในรูปแบบ PDF ได้ง่ายๆ
  • Writer to EPUB Extension สำหรับแปลงไฟล์ Writer เป็นไฟล์รูปแบบ EPUB
  • Sigil โปรแกรมสร้างหนังสือรูปแบบ EPUB
  • Calibre โปรแกรมคลังหนังสืออิเลคทรอนิกส์สามารถจัดการหนังสือ E-Book แถมความสามารถในการแปลงไฟล์ E-Book ได้อีกด้วย
  • Pandoc เป็นโปรแกรมแปลงไฟล์ครอบจักรวาลสามารถแปลงไฟล์เอกสารเป็น PDF, EPUB, HTML หรือแม้กระทั่ง Kindle ได้ง่ายๆ

ชอบเครื่องมือตัวไหนก็สามารถเลือกเอามาใช้งานได้ สำหรับนักพัฒนาสามารถใช้ Make ควบคู่กับ Pandoc ในการสร้างเอกสารจากรูปแบบต้นฉบับไปเป็นเอกสารในรูปแบบอื่นๆ ได้ ลองดูตัวอย่างโครงการได้ที่ github.com/evangoer/pandoc-ebook-template

ผมอยากทำหนังสือ EPUB สีกเล่ม พยายามหาเครื่องมืออยู่และได้ทดลองใช้อยู่หลายตัว เช่น ใช้ word2epub ของ LibreOffice เป็นตัวแปลงไฟล์ Writer เป็น EPUB หรือแม้กระทั่งใช้ Calibre เป็นตัวแปลงจาก Writer เป็น EPUB ก็เคยลองแล้ว ลองใช้บริการ Cloud Convert แต่ก็ยังไม่ถูกใจสักเท่าไร เนื่องจากเอกสารต้นฉบับส่วนใหญ่ของผมไม่ได้อยู่ในรูปแบบ Writer หรือ HTML แต่เป็น Markdown ดังนั้นเครื่องมือข้างต้นช่วยผมไม่ได้สักเท่าไร ก็เลยต้องหาเครื่องมืออื่น หลายคนอาจจะสงสัยว่าทำไมผมเขียน Markdown สาเหตุก็เนื่องจากเอกสาร Markdown สะอาดและอ่านรู้เรื่อง สามารถแปลงไปเป็นรูปแบบอื่นๆ ได้ง่าย ถ้าใครใช้ Github อยู่แล้วจะทราบว่าเขียน Markdown แล้วแปลงไปเป็น Website ด้วย Github Page ทำได้ง่ายมากๆ แต่ถ้าอยากแปลงเป็น EPUB ก็เริ่มยากละ ปัญหาของผมคือเอกสาร Markdown แปลงไปเป็น EPUB หรือเอกสารรูปแบบอื่น หลังจากที่ค้นหาข้อมูลก็พบเครื่องมือที่ถูกใจมาก มีชื่อว่า pandoc ซึ่ง pandoc สามารถแปลงเอกสารได้หลายรูปแบบ ทั้ง HTML, EPUB, Doc, Docx, Mobi, LaTex, Markdown เรียกได้ว่าครบวงจร และที่สำคัญใช้ lua ในการจัดรูปแบบเอกสารได้

มาลงมือกัน สำหรับ Mac, Windows ติดตั้ง pandoc จากหน้าดาวน์โหลดครับ ถ้าใช้ Ubuntu ก็ติดตั้งได้จาก Software Center หรือใช้คำสั่ง

sudo apt-get install pandoc

หลังจากได้เครื่องมือกันแล้ว มาลองสร้างหนังสือ EPUB สักเล่ม ให้ดาวน์โหลดตัวอย่างจาก github/anoochit/pandoc-example มาลองดูครับ

git clone https://github.com/anoochit/pandoc-example.git

cd pandoc-example

จากนั้นลองสร้างเอกสาร EPUB ดูด้วยคำสั่ง

pandoc --toc --epub-stylesheet=style.css --epub-cover-image=cover.jpg --epub-metadata=book.yaml
-o sample.epub title.txt chaptor01.md chaptor02.md chaptor03.md
chaptor04.md chaptor05.md chaptor06.md

เท่านี้เราก็จะได้เอกสาร EPUB ชื่อ sample.epub มาแล้ว :) ง่ายมากๆ สำหรับคนที่ใช้เครื่องมืออย่าง CI สามารถตั้งค่าเพื่อดึงเอกสารจาก Git Repository เอามาสร้างเป็นเอกสารในรูปแบบต่างๆ ได้เลย เช่น EPUB, HTML, PDF เป็นต้น เอาเอกสารที่ได้มาลองอ่านใน iBook ดูครับว่าใช้ได้หรือไม่

อ่านบน Google Book แบบเว็บ ก็ได้นะครับ

หรืออ่านบน Android Tablet ก็ใช้ได้