Unetbootin เป็นเครื่องมือในการสร้าง Live USB จากไฟล์ .iso ที่เป็น Live CD อยู่แล้ว เราสามารถสร้าง Live USB ได้ง่ายๆ เพียงมีไฟล์ Live CD ที่ต้องการเท่านั้น Unetbootin มีให้ใช้ทั้งบน Windows และ Linux นากจากจะสร้าง Live USB จากไฟล์ iso แล้วยังสามารถมารถใช้ preset distribution ที่ Unetbootin มีให้ได้เช่นกัน ซึ่งมี Linux Distribution มากกว่า 40 ตัวให้เลือกใช้ การเลือกจาก preset ต้องใช้เวลาในการดาวน์โหลดไฟล์มาเพื่อสร้าง Live USB นะครับ เอ้าลองมาดูหน้าตากันก่อน

Unetbootin บน Windows
บน Windows

Unetbootin บน Linux
บน Ubuntu

การติดตั้งก็สามารถติดตั้งได้ง่ายๆ ไปดาวน์โหลด Unetbootin ได้เลยมีให้เลือกทั้งบน Windows และ Linux Distribution ต่างๆ ทีนี้มาลองสร้าง Live USB กัน ผมยกตัวอย่าง Unetbootin บน Windows ละกันครับ อันดับแรกหา Linux Distribution เจ๋งๆ กันก่อน ผมเลือก Suriyan 53.01 Live DVD build 1069 ก็แลัวกันครับ เมื่อได้ไฟล์ iso แล้วก็ browse ไฟล์มาได้เลยครับ

Unetbootin บน Windows

จากนั้นเลือก Drive ให้ถูก ของผมเป็น Drive F: จากนั้น กด OK ได้เลย โปรแกรมจะทะยอยคัดลอกไฟล์ใน .iso ลงไปใน USB ให้เราครับ

ทะยอยคัดลอกไฟล์ใน .iso ลงไปใน USB

จากนั้นก็ติดตั้ง bootloader และในที่สุดเราก็ได้ Live USB แล้ว

ได้ Live USB แล้ว

หากจะ reboot เพื่อทดสอบ ก็อย่าลืมเลือกให้ boot ผ่าน USB นะครับ :) สำหรับ Live USB มีประโยชน์มากๆ ในกรณีที่เราต้องการการใช้พื้นที่ขนาดใหญ่เก็บ repository หรือต้องการใช้งาน Linux ที่เป็น Utilities ขนาดเล็กอย่าง CloneZilla ได้

เห็นพี่ BigTux เขียนข่าว จับลีนุกซ์ใส่ทรัมฟ์พลังสูง เลยต้องออกมาเขียนบ้าง เพราะในข่าวเป็น Mandriva Linux อ่ะนะ ดังนั้น How-To นี้ขอ Ubuntu Live USB แบบเนื้อๆ ละกัน ซึ่งโดยหลักการของ Live CD และ Live USB ที่หลักการคล้ายๆ กันคือ การบีบอัด Linux ทั้งตัวลงใน squash file system แล้วค่อยๆ คลี่ออกมาใช้งานใน Memory และใช้ syslinux ในการ boot kernel เช่นเดียวกัน ดังนั้นการทำ Live CD และ Live USB สามารถใช้เทคนิคเดียวกันได้ แต่… ถ้าใช้ Live USB เรามาสร้างพื้นที่เก็บข้อมูลถาวร (persistent) กันด้วยดีกว่า ดีกว่าจะมา boot แล้วใช้งานแต่เก็บข้อมูลไม่ได้มาดูวิธีทำกันครับ
 
ก่อนอื่นเราต้องเตรียม USB Thumb Drive มีพื้นที่ 1 GB เป็นอย่างต่ำ และมีไฟล์ต้นฉบับของ Live CD ที่เป็น .iso ให้ mount loop ไฟล์ .iso ไปที่ /media/cdrom
 
# mount -o loop -tiso9660 ubuntu-8.04-desktop-i386.iso /media/cdrom
 
จิ้ม Thumb Drive แล้วใช้คำสั่ง fdisk -l เพื่อดูว่าอยู่ dev อะไร (ของผมอยู่ /dev/sdc ครับ) เอาเป็นว่าอ้างอิงกันง่ายๆ คือ sdx ตัว x ก้อคือ dev ที่ Themb Drive ของคุณ (a,b หรือ c อย่าดูผิดเป็นอันขาด!!)
 
จากนั้นสั่ง unmount Thumbdrive ของคุณด้วยคำสั่ง
 
# umount /dev/sdx
 
แล้วแบ่ง partition ของ Thumdrive ของคุณใหม่โดยแบ่งเป็น 2 partition, partition แรกเราจะเก็บข้อมูลของ Live CD, syslinux, kernel ฯลฯ และ partition ที่ 2 เราจะเอาไว้เก็บข้อมูลของเรา (persistent partition) แบ่ง partition โดยใช้คำสั่ง
 
#fdisk /dev/sdx
 
  • พิมพ์ p แสดง partition ที่มีอยู่แล้ว และพิมพ์ d ลบ partition ที่มีอยู่
  • พิมพ์ p อีกครั้งจะพบว่าไม่มี partition เหลืออยู่แล้ว
  • พิมพ์ n เพื่อสร้าง partition ใหม่
  • พิมพ์ p ระบุว่า partition ที่สร้างเป็น primary partition
    • พิมพ์ 1 สร้างเป็น partition แรก
    • กด enter ใช้ default 1st cylinder
    • พิมพ์ขนาดของพื้นที่ที่ต้องการคือ +750M
    • พิมพ์ a เพื่อให้ partition นี้ active
    • พิมพ์ 1 เลือก partition ที่ 1
    • พิมพ์ t เพื่อระบุชนิดขอว filesystem
    • พิมพ์ 6 เลือก filesystem เป็น fat16
  • พิมพ์ n อีกครั้งเพื่อสร้าง partition ที่ 2
    • พิมพ์ 2 เพื่อกำหนดว่า partition นี้เป็น partition ที่ 2
    • กด enter เพื่อเลือก default cylinder
    • กด enter เพื่อเลือก cylinder สุดท้าย
    • พิมพ์ w เพื่อบันทึก partition
 
เมื่อสร้าง partition เสร็จแล้ว Ubuntu จะพยายาม mount ให้อัตโนมัติ ให้ unmount partition ก่อนโดยใช้คำสั่ง
 
#umount /dev/sdx1
 
แล้วสั่ง format file system ใน partition แรกด้วยคำสั่ง
 
# mkfs.vfat -F 16 -n ubuntu8 /dev/sdx1
 
สั่ง unmount partition ที่ 2 ก่อนโดยใช้คำสั่ง
 
# umount /dev/sdx2
 
สั่งformat file system ใน partition ที่ 2 ด้วยคำสั่ง
 
# mkfs.ext2 -b 4096 -L casper-rw /dev/sdx2
 
จากนั้นเอา thumb drive ออกแล้วเสียบใหม่ Ubuntu จะ detect และ mount ให้อัตโนมัติ กลับไปที่ terminal ใหม่แล้วสั่งติดตั้ง syslinux mtools ด้วยคำสั่ง
 
# apt-get install syslinux mtools
 
จากนั้นติดตั้ง syslinux ใน partition แรกโดยใช้คำสั่ง
 
# syslinux -sf /dev/sdx1
 
จากนั้นพิมพ์
 
# cd /media/cdrom
 
คัดลอกไฟล์ที่จำเป็นในการใช้งาน ไปยังดังนี้
 
# cp -rfv casper dists install pics pool preseed .disk isolinux/* md5sum.txt README.diskdefines install/mt86plus /media/ubuntu8
 
จากนั้นกระโดดไปที่ thumb drive partition แรกของเราโดยใช้คำสั่ง
 
# cd /media/ubuntu8
 
ดาวน์โหลด syslinux.cfg มาจาก pendrivelinux.com โดยใช้คำสั่ง
 
# wget pendrivelinux.com/downloads/u8/syslinux.cfg
 
เราจำเป็นต้องลบ initrd.gz ออกก่อนเพราะ initrd ที่มากับ live cd ไม่สามารถทำ persistent ได้ โดยใช้คำสั่ง
 
# cd casper
# rm initrd.gz
 
จากนั้นดาวน์โหลด initrd มาติดตั้งใหม่ที่ pendrivelinux.comเช่นเคย โดยใช้คำสั่ง
 
# wget pendrivelinux.com/downloads/u8/initrd.gz
 
จากนั้น restart เครื่องแล้วตัั้งค่า BIOS ให้ boot จาก Thumb Drive แล้วเล่น Ubuntu Live USB แบบ Persistent ของคุณได้เลย
 

 

เผอิญนั่งรวม Package ของ Ubuntu Intrepid Ibex แล้วมี USB Creator ติดมาด้วยเลยได้ลองทดสอบดูครับ เจ้าตัว USB Creator นี้เป็นโปรแกรทเล็กๆ ที่ทำให้เราเอาแผ่น Live CD หรือไฟล์ .ISO นำไปสร้าง Live USB ได้อย่างง่ายๆ หากใครเคยใช้ Unetbootin ก้อจะคล้ายๆ กันครับ สำหรับเจ้าตัวนี้สามารถกันพื้นที่ สำหรับบันทึกข้อมูลได้ซึ่งตัวโปรแกรมให้เรากำหนดพื้นที่ได้เอง ซึ่งง่ายต่อการจัดการ

สำหรับผู้ที่ใช้ Ubunu Hardy หรือ Ubuntu Intrepid ก้อสามารถ apt-get มาลองเล่นได้ packge ชื่อ usb-creator ครับ

หลังจาก Jeremy Katz ได้ออกไอเดียเกี่ยวกับ Fedora Persistence (ข่าวเก่า)  ซึ่งระหว่างนั้นมีเครื่องมือประเภท Live CD มาอยู่แล้วเลยทำให้มีนักพัฒนาหลายๆ คนแนะนำการทำ Live USB จาก Live CD แต่ก้อยังไม่เป็น persistence mode หลังจากไอเดียและงาน demo ของ Jeremy Katz ได้เผยแพร่ก้อมีนักพัฒนาโปรแกรม(Luke Macken, Kushal Das) ที่ชื่อว่า live usb creator อ้อไม่ต้องกังวลครับเพราะโปรแกรมนี้ออกแบบมาเป็น GUI คลิกๆ กันได้ไม่ต้องใช้คำสั่งบน command line นอกจากนั้นยังเป็นโปรแกรมที่ cross platform นั่นคือใช้บน Linux, Windows ได้อย่างสบายๆ สนใจทดสอบได้ที่เว็บ liveusb-creator ได้เลยครับ

Linux TLE 9.0 LiveUSB และ LiveCD base on LinuxLive.Org ครับซึ่งการทำงานจะคล้ายๆกับ 8.0.1Live คือการใช้งานการติดตั้งบน USB เหมือนกันอ่านได้จาก wiki เดียวกันhttp://wiki.opentle.org/TLE-Live และรูปแบบ file system ของแฟ้มที่เก็บข้อมูลเปลี่ยนแปลงก็ใช้เหมือนเดิมจึงสามารถ download จาก http://ftp.opentle.org/pub/tlelive/1.0/tlelivedata/ มาใช้ได้เช่นกัน เอาไว้ว่างๆผมจะทำ module driver ของ nVidia ให้เหมือนกันกับรุ่น 8.0.1อีก file ตอนนี้มีแค่ ตัว base เอาไปทดลองใช้กันก่อน มี comment อะไร post ไว้ที่ webboard ในส่วนของ LinuxTLE ได้เลยนะครับ

LiveCD Download : http://www.opentle.org/node/8464

LiveUSB Download: http://www.opentle.org/node/8465